काठमाडौँ । फिफा विश्वकप समूह चरणमै नयाँ विश्व रेकर्ड निर्माण भएकाछन् । आर्जेन्टिनाका मेस्सीदेखि पोर्चुगलका क्रिस्टिआनो रोनाल्डोले आफ्नो विश्वकपको विरासतलाई निरन्तरता दिइरहँदा मेस्सीले विश्वकप इतिहासमै सर्वाधिक १८ गोलको रेकर्ड बनाएका छन्। सन् २०१४ यता यो कीर्तिमान जर्मनीका स्ट्राइकर मिरोस्लाभ क्लोसको नाममा थियो, जसले विश्वकपमा कुल १६ गोल गरेका थिए।एम्बाप्पे फ्रान्सका लागि हालसम्मकै सर्वाधिक गोलकर्ता बनेका छन्।फुटबलका दिग्गजहरूका लागि १७ जुन एउटा विशेष दिन थियो। धेरै खेलाडीहरू उत्कृष्ट भए पनि केन्द्रबिन्दुमा चाहिँ आर्जेन्टिनाका लिओनेल मेस्सी नै रहन पुगे।क्यान्ससमा सूर्यास्त हुँदा ३८ वर्षीय मेस्सी छवटा विश्वकपमा सहभागी बन्ने पहिलो खेलाडी बनेर उदाए। यो कीर्ति राख्न उनले पोर्चुगलका क्रिस्टियानो रोनाल्डोलाई एक दिनले उछिनेका छन्।
यस पटकको विश्वकपका अफ्रिकाको सानो देश केप भार्डले स्पेनसँग बराबरी भएर नयाा रेकर्ड बनायो । ।
पहिलो खेलमा ०–० को बराबरी खेलेपनि केप भर्डका गोलरक्षक भोजीन्या प्रतियोगिताको एउटा सफलताको कथाजस्तै बनेका छन्। आफ्नो टोलीको पहिलो विश्वकप प्रतियोगितामा उनले ७ वटा उत्कृष्ट बचाउ गरेर युरोपिअन च्याम्पिअन स्पेनलाई बराबरीमा मात्रै रोकेनन्, आफ्ना लागि पनि केही कीर्तिमानहरू बनाएका छन्।चालीस वर्ष र १२ दिनमा उनी देशका लागि पहिलो पटक विश्वकप खेल्ने खेलाडी बनेका थिए। त्यसक्रममा उनले क्युरसाउका उलोय रुमको कीर्तिमान तोडेका थिए। भोजीन्या आफ्नो विश्वकपको पहिलो उपस्थितिमा गोल नखाने सबैभन्दा पाका गोलरक्षक पनि बनेका छन ।
सेनेगलका इब्राहिम म्बाये यस पटकको विश्वकपमा गोल गर्ने सबैभन्दा कान्छा खेलाडी बनेका छन्। उनले फ्रान्सविरुद्ध गोल गर्दा उनको उमेर १८ वर्ष १४३ दिन थियो। यससँगै उनी विश्वकपमा गोल गर्ने सबैभन्दा कान्छा अफ्रिकी खेलाडी पनि बने।तर विश्वकप इतिहासकै सबैभन्दा कान्छो गोलकर्ता भने ब्राजिलका महान् खेलाडी पेले हुन्। उनले सन् १९५८ को विश्वकपमा वेल्सविरुद्ध गोल गर्दा उनको उमेर १७ वर्ष २३९ दिन मात्र थियो। यो कीर्तिमान आजसम्म कायम छ।
फिफा विश्वकपको समूह चरण अन्त्यतिर पुग्दै गर्दा प्रतियोगिताले अपेक्षाअनुसार रोमाञ्चक मोड लिएको छ। नयाँ ४८ टोलीको ढाँचामा भइरहेको विश्वकपमा शीर्ष दुई टोलीसँगै उत्कृष्ट आठ तेस्रो स्थानका टोलीहरू पनि नकआउट चरणमा प्रवेश गर्ने भएकाले अन्तिम खेलहरूसम्म प्रतिस्पर्धा खुला रह्यो।
समूह चरणको समीक्षा गर्दा युरोपेली तथा दक्षिण अमेरिकी शक्तिशाली टोलीहरूले आफ्नो वर्चस्व कायम राखेका छन्। अर्जेन्टिना, जर्मनी, फ्रान्स, अमेरिका र मेक्सिको जस्ता टोलीहरूले प्रारम्भिक चरणमै नकआउट यात्रा सुनिश्चित गरेर उपाधि दाबेदारको रूपमा आफूलाई प्रस्तुत गरेका छन्।
यसपटकको विश्वकपमा केही अप्रत्याशित नतिजाहरू पनि देखिएका छन्। परम्परागत रूपमा कमजोर मानिएका टोलीहरूले बलिया राष्ट्रहरूलाई चुनौती दिएका छन्। यही कारण समूह चरणमा गोल अन्तर, अनुशासन अंक तथा अन्य टाइब्रेकरहरू समेत निर्णायक बन्न पुगेका छन्।
अब प्रतियोगिता नकआउट चरणमा प्रवेश गरेपछि खेलको स्वरूप पूर्ण रूपमा बदलिनेछ। समूह चरणमा एउटा हार सच्याउने अवसर भए पनि अब प्रत्येक खेल ‘गर या मर’ को अवस्थामा हुनेछ। साना गल्तीले पनि उपाधि दाबेदार टोलीलाई घर फर्काउन सक्छ। इतिहासले देखाएको छ कि विश्वकपको नकआउट चरणमा मानसिक दृढता, रणनीतिक परिपक्वता र अनुभवले ठूलो भूमिका खेल्ने गर्दछ।
विश्लेषकहरूका अनुसार अर्जेन्टिना, फ्रान्स, जर्मनी, स्पेन र ब्राजिलजस्ता टोलीहरू अझै पनि उपाधिका प्रमुख दाबेदार हुन्। तर नकआउट चरणमा पुगिसकेपछि कुनै पनि टोलीलाई कमजोर आँक्न सकिँदैन। विश्वकपको इतिहास नै ‘अपसेट’हरूको इतिहास हो, जहाँ कागजमा बलिया देखिएका टोलीहरू अप्रत्याशित रूपमा बाहिरिएका छन्।
समग्रमा, समूह चरणले विश्व फुटबलको बढ्दो प्रतिस्पर्धात्मक स्तरलाई पुष्टि गरेको छ। नयाँ ढाँचाले धेरै राष्ट्रलाई अवसर दिएको छ भने दर्शकहरूले विविध शैलीका खेल हेर्न पाएका छन्। अब सुरु हुने नकआउट चरणमा अनुभव, दबाब व्यवस्थापन र निर्णायक क्षणको उपयोग नै सफलता–असफलताको मुख्य आधार बन्नेछ। विश्वकपको वास्तविक परीक्षा अब सुरु हुँदैछ, र उपाधिको दौड अझ रोमाञ्चक बन्ने संकेत देखिएको छ।
