३३औँ APEC आर्थिक नेताहरूको बैठकमा चिनियाँ राष्ट्रपति सी जिनपिङको मन्तव्य

१९ नोभेम्बर २०२६

चिनियाँ राष्ट्रपति सी जिनपिङले बिहीबार दक्षिण चीनको ग्वाङडोङ प्रान्तस्थित शेन्झेनमा आयोजित ३३औँ एसिया-प्रशान्त आर्थिक सहयोग (APEC) आर्थिक नेताहरूको बैठकमा मन्तव्य राख्नुभयो।

सीको मन्तव्यको पूर्ण पाठ यस प्रकार छ:

एसिया-प्रशान्त समुदायको निर्माण र ‘एसिया-प्रशान्त चमत्कार’ को नयाँ अध्यायको रचना

प्रिय साथीहरु,

एसिया-प्रशान्त सहयोगको भविष्यबारे छलफल गर्न यहाँहरूलाई सुन्दर सहर शेन्झेनमा स्वागत गर्न पाउँदा मलाई खुसी लागेको छ।

३० वर्षभन्दा बढी समयअघि APEC को सुरुवातसँगै एसिया-प्रशान्त समुदाय निर्माणतर्फको एक उल्लेखनीय यात्रा आरम्भ भएको थियो। तीन दशकभन्दा लामो अवधिमा, हाम्रो क्षेत्रले दिन प्रतिदिन प्रगति हासिल गरेको छ र तीव्र आर्थिक वृद्धिको ‘एसिया-प्रशान्त चमत्कार’ सिर्जना गरेको छ।

आज, विश्वभर यस्ता महत्त्वपूर्ण परिवर्तनहरू तीव्र गतिमा भइरहेका छन्, जुन पछिल्लो एक शताब्दीमा देखिएका थिएनन्। विज्ञान, प्रविधि र उद्योगका क्षेत्रमा नवप्रवर्तन (innovation) फस्टाइरहेको छ। नयाँ अवसर र चुनौतीहरूको सामना गर्दै, हामीले नयाँ यथार्थहरूसँग आफूलाई ढाल्नुपर्छ, नयाँ कदम चाल्नुपर्छ र एसिया-प्रशान्त सहयोगका लागि नयाँ सम्भावनाहरू खोल्नुपर्छ। हामीले एकजुट भएर यस्तो एसिया-प्रशान्त समुदाय निर्माण गर्न प्रयास गर्नुपर्छ, जुन ऐक्यबद्धता र पारस्परिक सहयोग, खुलापन र एकीकरण, उद्यमशीलता र नवप्रवर्तन, तथा समावेशी विकासले युक्त होस्।

– एसिया-प्रशान्त समुदाय निर्माणका लागि ऐक्यबद्धता र पारस्परिक सहयोग आवश्यक छ। हजारौँ जहाजहरूलाई बोक्ने र सम्पूर्ण जीवनलाई पोषण दिने विशाल प्रशान्त महासागरले एसिया-प्रशान्त क्षेत्रको सर्वसमावेशी चरित्रलाई आकार दिएको छ—जुन समावेशिता र सौहार्दपूर्ण सहअस्तित्वद्वारा परिभाषित छ। APEC का सदस्यहरू एउटै जहाजमा यात्रा गरिरहेका यात्रुहरू जस्तै हुन्। प्रशान्त महासागरका छालहरू पार गर्न, हामी एकताबद्ध हुनुपर्छ र एक-अर्काको ख्याल राख्नुपर्छ। हामीले हाम्रा साझा हितहरूलाई विस्तार गर्नुपर्छ, कठिनाइ र चुनौतीहरूको सामना सँगै गर्नुपर्छ, र निरन्तर रूपमा ‘साझा समुदाय’ को भावना विकास गर्दै लैजानुपर्छ।

– एसिया-प्रशान्त समुदाय निर्माणका लागि खुलापन र एकीकरण आवश्यक छ। खुला सहयोग एसिया-प्रशान्त क्षेत्रको विकास र पुनरुत्थानका लागि एक सुनिश्चित मार्ग हो। हामीले खुला क्षेत्रीयतावादलाई अंगाल्नुपर्छ, आर्थिक एकीकरणलाई निरन्तर अघि बढाउनुपर्छ र यस्तो सहयोग ढाँचा विकास गर्नुपर्छ जुन समावेशी र एकीकृत होस्—न कि बहिष्कृत वा खण्डित। हामीले स्वतन्त्र तथा खुला व्यापार र लगानीको वकालत गर्नुपर्छ, उत्पादनका साधनहरूको प्रवाहमा रहेका अवरोधहरू हटाउनुपर्छ, आर्थिक जीवनरेखाको निर्वाध सञ्चालन सुनिश्चित गर्नुपर्छ र एसिया-प्रशान्त क्षेत्रमा आर्थिक वृद्धिका लागि थप अवसरहरू सिर्जना गर्नुपर्छ।

– एसिया-प्रशान्त समुदाय निर्माण गर्न उद्यमशीलता र नवीनता (इनोभेसन) आवश्यक छ। नवीनता विकासको मुख्य चालक शक्ति हो। वैज्ञानिक तथा प्राविधिक आदान-प्रदान र सहयोगलाई प्रोत्साहन गर्नु, नवीनताबाट प्राप्त नतिजाहरूको व्यावसायीकरणलाई सहजीकरण गर्नु, तथा सहयोगका लागि खुला, निष्पक्ष, न्यायपूर्ण र भेदभावमुक्त वातावरण तयार पार्नु अत्यन्त महत्त्वपूर्ण छ। हामीले आफ्नो उद्यमशील भावनालाई अघि बढाउनुपर्छ, संस्थागत तथा वैचारिक नवीनता र संरचनात्मक सुधारलाई प्रोत्साहन गर्न ‘इनक्युबेटर’ (नयाँ सोच र अभ्यासलाई हुर्काउने थलो) को रूपमा APEC को भूमिकालाई सुदृढ पार्नुपर्छ, र हाम्रो क्षेत्रको आर्थिक गतिशीलता तथा सम्भावनालाई अझ व्यापक रूपमा उजागर गर्नुपर्छ।

– एसिया-प्रशान्त समुदाय निर्माणका लागि समावेशी विकास आवश्यक छ। एसिया-प्रशान्त क्षेत्रका अर्थतन्त्रहरूको विकासका आवश्यकताहरू फरक-फरक छन् र यो क्षेत्र आफ्नो विविधताका लागि परिचित छ। हामीले परिस्थिति अनुकूल हुने ठाउँमा सहयोगलाई अघि बढाउनुपर्छ, विकासको लाभ सबैसम्म पुग्ने सुनिश्चित गर्नुपर्छ, जनताका लागि परिणाम दिनुपर्छ, सबै पक्षहरूको सहजतालाई ध्यानमा राख्नुपर्छ र एसिया-प्रशान्त समुदायको परिकल्पनालाई यथार्थमा परिणत गर्न अनुकूल वातावरण सिर्जना गर्नुपर्छ।

प्रिय साथीहरु,

चीन एसिया-प्रशान्त आर्थिक सहयोगको पक्षधर, प्रवर्द्धक र अग्रदूत हो। हामी एसिया-प्रशान्त समुदायका चार मुख्य स्तम्भहरू निर्माण गर्न सबै पक्षहरूसँग मिलेर काम गर्न, सामूहिक बुद्धिमत्ता र शक्तिलाई एकताबद्ध गर्न चाहन्छौं।

पहिलो, हामीले अर्थतन्त्र र व्यापारको स्तम्भलाई बलियो बनाउनुपर्छ। एसिया-प्रशान्त क्षेत्रको स्वतन्त्र व्यापार क्षेत्र (FTAAP) APEC सदस्यहरूको साझा दृष्टिकोण हो। यो दृष्टिकोणलाई साकार पार्न र खुलापनको लागि उच्च मापदण्ड स्थापित गर्न स्थिर प्रगति गर्नु महत्त्वपूर्ण छ। विभिन्न क्षेत्रीय आर्थिक र व्यापार सम्झौताहरूलाई पङ्क्तिबद्ध गर्न, व्यापार र लगानी सहजीकरण र डिजिटलाइजेसनलाई बढावा दिन र व्यापार र लगानीमा अवरोधहरू कम गर्न प्रयास गरिनुपर्छ। उच्च-स्तरीय आर्थिक र व्यापार व्यवस्थामा भाग लिनको लागि पक्षहरूलाई क्षमता निर्माण गर्न मद्दत गर्न FTAAP मा नीतिगत संवाद बढाउनु र अनुभव साझेदारी र प्राविधिक सहयोग गर्नु पनि महत्त्वपूर्ण छ।

दोस्रो, हामीले कनेक्टिभिटीको स्तम्भलाई स्तरोन्नति गर्नुपर्छ। कनेक्टिभिटी क्षेत्रीय आर्थिक एकीकरणको एक सम्बन्ध हो। २०१४ मा, हामीले संयुक्त रूपमा APEC कनेक्टिभिटी खाका विकास गर्यौं। आज, क्षेत्रीय कनेक्टिभिटीका लागि नयाँ अवसरहरू छन्। हामीले पूर्वाधार सञ्जाल सुधार गरेर, र स्मार्ट भन्सार र स्मार्ट यातायात विकास गरेर भौतिक कनेक्टिभिटीलाई बलियो बनाउनुपर्छ। हामीले नीति र नियमहरू मिलाएर, सीमापार भुक्तानीमा सहयोगलाई गहिरो बनाएर, र औद्योगिक र आपूर्ति शृङ्खलाहरूलाई स्थिर र अवरोधरहित राखेर संस्थागत कनेक्टिभिटीलाई गहिरो बनाउनुपर्छ। हामीले व्यापार, पर्यटन र अन्य उद्देश्यका लागि यात्रालाई सहज बनाएर र हाम्रा जनता बीच राम्रो पारस्परिक समझदारी र घनिष्ठ सम्बन्धको लागि सांस्कृतिक आदानप्रदानलाई प्रवर्द्धन गरेर जनता-जनता सम्पर्कलाई पनि बढाउनुपर्छ।

तेस्रो, हामीले नवप्रवर्तनको स्तम्भलाई बढावा दिनुपर्छ। डिजिटल अर्थतन्त्र र कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) नवप्रवर्तन-संचालित वृद्धिको इन्जिन हुन्। हामीले डिजिटल पूर्वाधार विकासलाई बलियो बनाउनुपर्छ, क्षेत्रमा डेटा प्रशासन र सहकार्य सुधार गर्नुपर्छ, र कुशल, सुविधाजनक र सुरक्षित सीमापार डेटा प्रवाह प्राप्त गर्नुपर्छ। हामीले नवप्रवर्तनको लागि खुला पारिस्थितिक प्रणाली निर्माण गर्नुपर्छ, एआईको व्यापक प्रयोगलाई प्रोत्साहन गर्नुपर्छ, र उद्योगहरूको नवप्रवर्तन-संचालित रूपान्तरण र स्तरोन्नतिलाई प्रवर्द्धन गर्नुपर्छ।

चौथो, हामीले विकासको स्तम्भलाई बढाउनुपर्छ। निरन्तर उदीयमान विश्वव्यापी चुनौतीहरूको जवाफ दिन, हामीले क्षमता निर्माणलाई बलियो बनाउनुपर्छ, ऊर्जा र खाद्य सुरक्षामा क्षेत्रीय सहयोगलाई प्रवर्द्धन गर्नुपर्छ, र सीमापार भ्रष्टाचार विरोधी शासनलाई गहिरो बनाउनुपर्छ। हामीले स्रोत, वातावरण र जनसंख्याको विकास, वातावरण र जनसंख्याको तर्कसंगत उपयोग र संरक्षणलाई बढावा दिनुपर्छ, र दिगो आर्थिक वृद्धि हासिल गर्न हरियो र कम-कार्बन सहयोग विस्तार गर्नुपर्छ। हामीले जीविकोपार्जनमा सुधार ल्याउन र मानिसहरूमा लगानी गर्नुपर्छ; स्वस्थ वृद्ध अवस्थासम्बन्धी कार्यक्रमहरू सञ्चालन गर्नुपर्छ; रोजगारी सिर्जना तथा व्यावसायिक सीप विकासलाई सहजीकरण गर्नुपर्छ; र एसिया-प्रशान्त क्षेत्रमा रहेका प्रतिभाहरूको पूर्ण क्षमता उपयोग गर्न महिलाहरूको आर्थिक सशक्तीकरण तथा युवा प्रतिभाहरूको आदानप्रदानलाई समर्थन गर्नुपर्छ।

चीन एसिया-प्रशान्त क्षेत्रसँग अभिन्न रूपमा जोडिएको छ र यसले एसिया-प्रशान्त सहयोगलाई निरन्तर समर्थन गर्नेछ। म यहाँ घोषणा गर्दछु कि चीनले APEC (एपेक) को व्यावहारिक सहयोगका लागि २ करोड अमेरिकी डलर (२० मिलियन डलर) प्रदान गर्नेछ। हामी नीतिगत अनुसन्धान तथा आदानप्रदान गर्न र बौद्धिक सहयोग उपलब्ध गराउन शेन्जेनमा ‘एसिया-प्रशान्त समुदाय अध्ययन केन्द्र’ (Center for Asia-Pacific Community Studies) स्थापना गर्नेछौं। एसिया-प्रशान्त सहयोगको आवश्यकतालाई ध्यानमा राख्दै, हामी डिजिटल प्रविधि, सीमापार तथ्याङ्क प्रवाह, स्वच्छ ऊर्जा र साना तथा मझौला उद्यम (SME) विकासजस्ता क्षेत्रमा सहयोगात्मक संस्थाहरू स्थापना गर्नेछौं, जसले एसिया-प्रशान्त क्षेत्रमा नवप्रवर्तनमा आधारित र हरित विकासमा योगदान पुर्‍याउनेछन्।

प्रिय साथीहरु,,

शेन्जेन सहरलाई ‘रक’ (Roc) को सहर भनेर चिनिन्छ (यो नाम अत्यन्त ठूलो र शक्तिशाली पौराणिक चराको नामबाट राखिएको हो)। मलाई आशा छ कि हाम्रो संयुक्त प्रयासबाट एसिया-प्रशान्त सहयोगले पनि ‘रक’ चराले झैं आफ्ना पखेटा फिँजाउनेछ र उज्यालो भविष्यतर्फ धेरै माथि तथा टाढासम्म उडान भर्नेछ।

धन्यवाद।

 

Comments
- Advertisement -

समाचार सँग सम्वन्धित